Subsidieregeling Erfgoedparels provincie Utrecht 2025-2028

Subsidieregeling voor restauratie van rijksmonumenten in provincie Utrecht met urgente restauratieopgave. Gericht op behoud van erfgoed met openbare toegankelijkheid. Budget: €700.000 per jaar voor Hollandse Waterlinies-monumenten en €4.500.000 (2025) resp. €4.200.000 (2026-2028) voor overige monumenten.

• Rijksmonument gelegen in provincie Utrecht
• Urgente restauratieopgave op basis van onafhankelijk inspectierapport (niet ouder dan 3 jaar)
• Monument moet publiek toegankelijk zijn; minimaal 10 maal per jaar opengesteld voor komende 10 jaar
• Aantoonbare zekerheid van gebruik
• Subsidiabele kosten minimaal €100.000
• Geen woonhuizen voor bewoning gebruikt
• Werkzaamheden niet gestart voordat aanvraag ingediend
• Financieel dekkingsplan aangeleverd

De eisen uit de regeling. Uw situatie bepaalt of u voldoet; dit is geen beschikking.

• ErfgoedparelsUitvoerder/loket · provincie-utrecht.nl10 jul 2026
  Toon brontekst

  Overslaan en naar de inhoud gaan Zoeken Menu Erfgoedparels Status: Aanvraagperiode open Aanvraagperiode: 15 juni 2026 09:00 - 15 november 2026 23:59 In 2007 is het Fonds Erfgoedparels (ook bekend als het Parelfonds) ingesteld door Provinciale Staten. Dit fonds is specifiek ingesteld om bij te dragen aan de restauratie van Rijksmonumenten binnen onze provincie die geen woonhuis zijn. Sinds 2008 is er voor ruim 65 miljoen euro aan subsidie verstrekt aan ruim 200 projecten voor onder andere restauraties in de categorieën: historische buitenplaatsen, kerken en industrieel erfgoed. Wilt u subsidie aanvragen? U dient het project eerst aan te melden. Vul hiervoor het vooraanmeldingsformulier in. Voor wie? Subsidie kan worden verstrekt aan de eigenaar van een Rijksmonument. Rijksmonumenten die in het monumentenregister staan ingeschreven als woonhuis en ook een woonhuisfunctie hebben, komen niet voor deze regeling in aanmerking. Waarvoor kan subsidie aangevraagd worden? Subsidie kan worden verstrekt voor activiteiten die gericht zijn op het restaureren van een Rijksmonument (niet woonhuis) in de provincie Utrecht. Voorwaarden voor aanvragen Uw aanvraag dient in ieder geval aan de volgende verplichte subsidiecriteria te voldoen: Urgente restauratiebehoefte (bepaald op basis van een onafhankelijk inspectierapport) waaruit een matige of slechte onderhoudstoestand van het Rijksmonument of de te restaureren onderdelen van het Rijksmonument blijkt. Aantoonbare zekerheid van gebruik of herbestemming. Publieke toegankelijkheid (een openstelling van een significant deel van het Rijksmonument voor minimaal 10 maal per jaar voor de komende 10 jaar). Co-financiering tot 100 procent van projectkosten. Rijksmonumenten die in het monumentenregister staan ingeschreven als woonhuis en ook een woonhuisfunctie hebben, komen niet voor deze regeling in aanmerking. De tijdige volledigheid van de aanvraag is de verantwoordelijkheid van de aanvrager. Aanvragen die niet compleet zijn, worden niet in behandeling genomen. Een onvolledige aanvraag kan na sluitingsdatum alleen nog aangevuld worden als het gaat om ondergeschikte, niet-inhoudelijke aanvullingen, zoals statuten. Hoogte van subsidie / maximaal subsidiebedrag Restauratiewerkzaamheden: Maximaal toe te kennen subsidiepercentage: 40 procent. Restauratiewerkzaamheden met aanvullend duurzaamheidsmaatregelen of maatregelen voor klimaatadaptatie: Maximaal toe te kennen subsidiepercentage: 50 procent. Restauratiewerkzaamheden met aanvullend openbare sociaal maatschappelijke (her)bestemming: Maximaal toe te kennen subsidiepercentage: 50 procent. Restauratiewerkzaamheden met aanvullend duurzaamheidsmaatregelen of maatregelen voor klimaatadaptatie én openbare sociaal maatschappelijke (her)bestemming: Maximaal toe te kennen subsidiepercentage: 60 procent. Gedeputeerde Staten kunnen op grond van inhoudelijke overwegingen besluiten een lagere subsidie toe te kennen. Hoe kan ik subsidie aanvragen? Wilt u subsidie aanvragen? U dient het project eerst aan te melden. Vul hiervoor het vooraanmeldingsformulier in. Wanneer de onderhoudstoestand van uw object matig of slecht is en u ook voldoet aan bovenstaande criteria sturen wij u een aanvraagformulier toe. Zonder dit ingevulde aanvraagformulier zal de aanvraag niet in behandeling genomen worden! Lees de informatie (checklist aanvraag subsidie Erfgoedparels) over de voorbereiding van de aanvraag onder 'Formulieren'. Eigenaren die voldoen aan bovenstaande criteria en in aanmerking denken te komen voor subsidie kunnen gebruik maken van een gratis financieel adviesgesprek en een gratis duurzaamheidsscan. Goed om te weten De sluitingsdatum voor het aanvragen van subsidie is uiterlijk 15 november 2026, 23.59 uur. Wij handelen de aanvragen na de sluitingsdatum af op basis van een vastgestelde kwaliteitsvolgorde. Dit staat bekend als tendersystematiek. Bij een tendersystematiek worden alle aanvragen (inclusief alle gevraagde bijlagen) die op de sluitingsdatum van de tender volledig (inclusief de gevraagde bijlagen) zijn, met elkaar vergeleken. Dit gebeurt op basis van de criteria zoals genoemd in artikel 2 lid 2 van de subsidieregeling. Als door honorering van de aanvragen het subsidieplafond zou worden overschreden, gelden de volgende criteria: Eerst worden de aanvragen behandeld met een onherroepelijke omgevingsvergunning of een gemeentelijke verklaring dat geen omgevingsvergunning vereist is. Dan komen de restauraties van Rijksmonumenten met een openbare sociaal-maatschappelijke functie en met toepassing van duurzaamheids- of klimaatadaptieve maatregelen in aanmerking. Daarna de aanvragen met enkel een openbare sociaal-maatschappelijke functie. Vervolgens de aanvragen met toepassing van duurzaamheidsmaatregelen of klimaatadaptieve maatregelen. Tot slot de aanvragen die bijdragen aan een evenwichtige verdeling over de erfgoedcategorieën en over de provincie Utrecht (regionale spreiding). Vragen of hulp nodig? Voor algemene vragen kunt u een mail sturen naar parelfonds@provincie-utrecht.nl Vooraanmelding doen Meld uw project aan Wet- en regelgeving Subsidieregeling Erfgoedparels provincie Utrecht 2025-2028 Algemene subsidieverordening provincie Utrecht (AsvpU) 2022 Formulieren Checklist aanvraag subsidie Erfgoedparels 2026 Deel deze pagina Deel op Bluesky Deel op Facebook Deel op LinkedIn Deel op WhatsApp Deel op X Link kopiëren Link gekopieerd naar klembord. Zoeken: doorzoek de website Zoek

• Besluit van Gedeputeerde Staten van Utrecht van 15 juli 2025, UTSP-1935164504-47919, houdende nadere regels op grond van de Algemene subsidieverordening provincie Utrecht 2022 (Subsidieregeling Erfgoedparels provincie Utrecht 2025-2028)Officiële regelgeving (CVDR) · lokaleregelgeving.overheid.nl7 jul 2026
  Toon brontekst

  Besluit van Gedeputeerde Staten van Utrecht van 15 juli 2025, UTSP-1935164504-47919, houdende nadere regels op grond van de Algemene subsidieverordening provincie Utrecht 2022 (Subsidieregeling Erfgoedparels provincie Utrecht 2025-2028)
  Gedeputeerde Staten van Utrecht;
  Gelet op het gestelde in de Algemene subsidieverordening provincie Utrecht 2022;
  Overwegende dat:
  - Provinciale Staten op 10 maart 2021 de omgevingsvisie hebben vastgesteld;
  - deze subsidieregeling als beleidsgrondslag heeft het op 2 juli 2024 door Gedeputeerde Staten vastgestelde Omgevingswetprogramma Cultuur en Erfgoed provincie Utrecht 2025-2028 ‘Verbindende Cultuur en inspirerend Erfgoed: toekomstbestendig en voor iedereen’.
  Besluiten de volgende subsidieregeling vast te stellen:
  
  Artikel 1 Begripsbepalingen
  In deze subsidieregeling wordt verstaan onder:
  - AsvpU: Algemene subsidieverordening provincie Utrecht 2022;
  - Awb: Algemene wet bestuursrecht;
  - Cultuur- en erfgoedprogramma: Cultuur- en Erfgoedprogramma provincie Utrecht 2025-2028 ‘Verbindende Cultuur en inspirerend Erfgoed: toekomstbestendig en voor iedereen’ (besluit van Gedeputeerde Staten van 2 juli 2024);
  - duurzaamheidsmaatregelen: maatregelen die gericht zijn op energiebesparing en duurzame opwekking van energie en die een substantieel lager energieverbruik voor het rijksmonument bewerkstellingen, waarbij de monumentale waarde van het rijksmonument gehandhaafd blijft;
  - erfgoedcategorieën: de categorie-indeling van de rijksmonumenten die is gebaseerd op de huidige indeling naar CBS-categorieën uit het Monumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed;
  - groen monument: rijksmonument of zelfstandig onderdeel zijnde een aanleg die geheel of gedeeltelijk bestaat uit beplanting, zoals een park- of tuinaanleg, met dien verstande dat verdedigingswerken zonder een rijksbeschermde groenaanleg niet worden aangemerkt als groen monument;
  - Hollandse Waterlinies: Het deel van het UNESCO werelderfgoed Hollandse Waterlinies dat in de provincie Utrecht ligt;
  - inspectierapport: een rapport met betrekking tot het rijksmonument dat is opgesteld door een daar toe onafhankelijke gespecialiseerde organisatie en niet ouder is dan 3 jaar, dat de technische of fysieke staat en de urgente restauratieopgave (zie onder n) van dat monument beschrijft;
  - maatregelen ten behoeve van klimaatadaptatie: minimaal 1 gemiddelde of 1 grote ingreep, of gelijkwaardig, die bijdraagt aan het verbeteren van de klimaatbestendigheid van het rijksmonument of de nabijheid van het rijksmonument, waarbij de monumentale waarde van het rijksmonument gehandhaafd blijft, zoals weergegeven op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RvO), 'Maatregelen Klimaatadaptatie en natuurinclusief bouwen en renoveren’, 19 februari 2024;
  - rijksmonument: rijksbeschermd monument gelegen binnen de provincie Utrecht, niet zijnde een rijksmonument waarvoor in het kader van een provinciaal gebiedsprogramma restauratiebudget beschikbaar is, of niet zijnde een rijksmonument dat in het monumentenregister [van het rijk] staat ingeschreven als woonhuis en voor bewoning wordt gebruikt;
  - rijksmonument met een openbare sociaal-maatschappelijke functie: een rijksmonument dat een openbare functie heeft waarbij een breed en gevarieerd publiek regelmatig van het monument gebruik kan maken en dat daartoe substantieel vaker opengesteld is dan gewone rijksmonumenten in de zin van artikel 2, tweede lid, onder d;
  - restauratie: werkzaamheden die het normale onderhoud te boven gaan en noodzakelijk zijn voor herstel;
  - Sim: Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 19 september 2012, nr. WJZ/387165 (10152), houdende regels voor de verstrekking van subsidie voor de instandhouding van rijksmonumenten (Subsidieregeling instandhouding monumenten);
  - urgente restauratieopgave: uit het inspectierapport blijkt dat het rijksmonument of de te restaureren onderdelen van het rijksmonument in een matige of slechte staat verkeren. Daarbij moet er een noodzaak zijn dat er gestart wordt met de restauratie.
  
  Artikel 2 Inhoudelijke beoordelingscriteria (subsidiecriteria)
  1..
  Subsidie kan worden verstrekt voor activiteiten die voortvloeien uit het Omgevingswetprogramma Cultuur en Erfgoed 2025-2028 en die gericht zijn op het restaureren van een rijksmonument in de provincie Utrecht.
  2..
  Subsidie als bedoeld in dit artikel kan slechts worden verstrekt als is voldaan aan alle volgende criteria:
  - Het betreft een rijksmonument;
  - er is sprake van een urgente restauratieopgave op basis van een onafhankelijk inspectierapport;
  - er bestaat aantoonbare zekerheid van gebruik;
  - het rijksmonument is publiek toegankelijk waarbij een significant deel van het rijksmonument gedurende minimaal 10 maal per jaar wordt opengesteld voor de komende 10 jaar.
  
  Artikel 3 Subsidieontvangers (doelgroep)
  Subsidie kan worden verstrekt aan:
  - De eigenaar van een rijksmonument;
  - een rechtspersoon die met het Rijksvastgoedbedrijf een huurovereenkomst heeft gesloten over gebouwen aangewezen als rijksmonument en waarbij overeengekomen is dat deze rechtspersoon verantwoordelijk is voor de instandhouding van de gebouwen.
  
  Artikel 4 Staatssteun
  Subsidie wordt verstrekt met inachtneming van artikel 53 van de AGVV of anderszins in overeenstemming met de staatssteunregels.
  
  Artikel 5 Financiële vorm van de subsidie
  Subsidie wordt slechts verstrekt in de vorm van een geldbedrag.
  
  Artikel 6 De wijze van verdeling
  1..
  Subsidieaanvragen kunnen jaarlijks worden ingediend van 15 juni tot en met 15 november, met uitzondering van het jaar 2025, waar de openstellingsdatum 1 september is.
  2..
  Het beschikbare budget wordt verdeeld op basis van de kwaliteit van de aanvragen.
  3..
  Indien door honorering van de aanvragen het subsidieplafond zou worden overschreden gelden de volgende criteria:
  - Eerst worden de aanvragen behandeld met een onherroepelijke omgevingsvergunning of een gemeentelijke verklaring dat geen omgevingsvergunning vereist is;
  - dan komen de restauraties van rijksmonumenten met een openbare sociaal-maatschappelijke functie en met toepassing van duurzaamheids- of klimaatadaptieve maatregelen in aanmerking;
  - daarna de aanvragen met enkel een openbare sociaal-maatschappelijke functie;
  - dan de aanvragen met toepassing van duurzaamheidsmaatregelen of klimaatadaptieve maatregelen;
  - tot slot de aanvragen die bijdragen aan een evenwichtige verdeling over de erfgoedcategorieën en over de provincie Utrecht (regionale spreiding).
  
  Artikel 7 De Aanvraag
  1..
  De aanvragen worden digitaal ingediend, met gebruikmaking van het daarvoor beschikbare aanvraagformulier op het subsidieportaal van de provincie Utrecht.
  2..
  Bij de subsidieaanvraag worden de volgende verplichte gegevens en stukken bijgevoegd:
  - Een restauratieplan van het rijksmonument;
  - een omschrijving van de werkzaamheden per monumentnummer in de vorm van een werkomschrijving of bestek;
  - een begroting in het door de provincie Utrecht bij het aanvraagformulier aangeleverde Excel, gespecificeerd in hoeveelheden, arbeidsuren, materialen, stelposten en onderaannemers volgens STABU-systematiek, opgesteld na de opening van de regeling van dat jaar. In geval van een groen monument dient het door de provincie Utrecht aangeleverde begrotingsmodel groene elementen te worden gebruikt;
  - financieel dekkingsplan van de totale projectkosten;
  - onafhankelijk inspectierapport, niet ouder dan drie jaar, waaruit blijkt dat de staat van onderhoud van het monument matig of slecht is;
  - een tekening van de bestaande situatie en overzichtsfoto's van de te restaureren onderdelen, voor zover deze niet al in het inspectierapport zijn opgenomen;
  - een plantekening van het beoogde resultaat;
  - een notitie van minimaal 1 A4 over de publiekstoegankelijkheid van het monument;
  - een notitie van minimaal 1 A4 waaruit het gebruik van het rijksmonument voor de komende 5 jaar blijkt;
  - een notitie van minimaal 1 A4 over de voorgenomen publiciteitsuitingen tijdens de restauratie;
  - een beschrijving van de geschiedenis en het belang van het rijksmonument;
  - de stukken ten bewijze van toegezegde bijdragen door derden.
  3..
  Bij de subsidieaanvraag worden de volgende verplichte gegevens en stukken bijgevoegd wanneer deze van toepassing zijn:
  - Wanneer de eigenaar van het rijksmonument niet de aanvrager is: een rechtmatig ondertekende machtiging van de eigenaar van het monument;
  - ten aanzien van grote restauratieve ingrepen zijn plattegronden, en eventueel doorsneden, noodzakelijk waarop de ingrepen inzichtelijk worden gemaakt;
  - ten aanzien van groene monumenten een overzichtskaart van de groenaanleg met de plaats van de werkzaamheden en een tuinhistorisch rapport;
  - wanneer de aanvrager een hoger subsidiepercentage aanvraagt op basis van uit te voeren duurzaamheids- of klimaat adaptieve maatregelen: Een beschrijving ter onderbouwing van de uit te voeren duurzaamheids- of klimaatadaptieve maatregelen van minimaal 1 A4;
  - wanneer de aanvrager een hoger subsidiepercentage aanvraagt op basis van een openbare sociaal-maatschappelijke functie: Een notitie met uitleg over de openbare sociaal-maatschappelijke functie van het gerestaureerde monument;
  - een onherroepelijke omgevingsvergunning van het bevoegd gezag voor de uit te voeren werkzaamheden.
  4..
  In afwijking van het vorige lid, onderdeel f, is een onherroepelijke omgevingsvergunning van het bevoegd gezag voor de uit te voeren werkzaamheden niet nodig indien wordt verstrekt:
  - Een afschrift van de aanvraag voor een omgevingsvergunning of van de ontvangstbevestiging van de betreffende gemeente; of
  - een besluit van het bevoegd gezag dat voor de restauratie geen omgevingsvergunning vereist is; of
  - een verklaring dat de aanvraag voor een omgevingsvergunning in voorbereiding is, met vermelding van de status van deze aanvraag.
  
  Artikel 8 Weigeringsgronden
  1..
  Subsidie wordt geweigerd:
  - Als de aanvraag betrekking heeft op een rijksmonument dat in het monumentenregister staat ingeschreven als woonhuis, en dat voor bewoning wordt gebruikt;
  - als er geen noodzakelijke restauratieopgave ligt;
  - als de activiteit is gestart voordat de aanvraag om subsidie is ingediend;
  - als de uit het aangeleverde financieel dekkingsplan niet blijkt dat de activiteit financieel haalbaar is;
  - voor zover de werkzaamheden waarvoor subsidie wordt aangevraagd, naar het oordeel van Gedeputeerde Staten niet sober en doelmatig zijn;
  - voor zover de subsidie naar het oordeel van Gedeputeerde Staten niet noodzakelijk is voor de restauratie van het rijksmonument;
  2..
  Subsidie kan worden geweigerd als de subsidiabele kosten minder dan € 100.000,– zijn;
  
  Artikel 9 Verplichtingen
  1..
  De subsidieontvanger is verplicht:
  - De restauratie uit te voeren overeenkomstig de kwaliteitseisen die zijn neergelegd in artikel 21 van de Sim;
  - de activiteiten te starten waarvoor subsidie wordt verleend binnen 12 maanden na ontvangst van een, vrij van opschortende voorwaarde, subsidiebeschikking;
  - de restauratie binnen 2 jaar na aanvang van de restauratie af te ronden;
  - het rijksmonument of een zelfstandig onderdeel hiervan gedurende de restauratie Construction All-Risk te verzekeren;
  - toe te laten dat de werkzaamheden waarvoor subsidie is verstrekt, op verzoek van de provincie worden gecontroleerd of ze conform deze regeling zijn uitgevoerd;
  - op de restauratieplaats ten minste één leerlingplaats in de restauratie bouw, tuin- of parkaanleg ter beschikking te stellen;
  - het gebruik van het rijksmonument voor 5 jaar te garanderen;
  - het rijksmonument of het zelfstandig onderdeel voor ten minste 10 jaar te bewaren en onderhouden in de staat waarin het door de gesubsidieerde werkzaamheden is gebracht;
  - bij de wijze waarop of de middelen waarmee de gesubsidieerde activiteit wordt verricht rekening te houden met principes van circulariteit en ernaar te streven grondstoffengebruik en negatieve milieueffecten te beperken.
  2..
  Bij de subsidieverleningsbeschikking kunnen aan de subsidieontvanger ook andere ver
  
  […tekst ingekort]