Tijdelijke regeling uitkering Bodem (SPUK Bodem)

Financiële ondersteuning voor gemeenten, provincies en waterschappen die bevoegd gezag zijn bij bodemsanering en grondwaterverontreiniging. De regeling kent 7 budgetposten voor verschillende soorten opgaven (historische spoedopgaven, buitenproportionele opgaven, PFAS-aanpak, nazorg). In 2026 bedraagt het totale budget €109 miljoen.

• U bent bevoegd gezag voor de aanpak van bodemsanering
• U levert een programmaoverzicht en (meestal) een projectplan aan
• Uw aanvraag past binnen een van de 7 budgetposten
• Voor projecten boven €2 miljoen is een projectplan verplicht

De eisen uit de regeling. Uw situatie bepaalt of u voldoet; dit is geen beschikking.

Er is op dit moment geen open ronde.

• Tijdelijke regeling uitkering Bodem (SPUK Bodem)Uitvoerder/loket · rvo.nl7 jul 2026
  Toon brontekst

  Direct naar de content
  Menu
  Home
  Tijdelijke regeling uitkering Bodem (SPUK Bodem)
  Tijdelijke regeling uitkering Bodem (SPUK Bodem)
  Tijdelijk gesloten voor aanvragen
  De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 3 maart 2026
  Pakt u als bevoegd gezag verontreiniging aan van bodem of grondwater? De Tijdelijke regeling uitkering Bodem biedt u financiële ondersteuning. SPUK Bodem heeft 7 budgetposten met verschillende bedragen.
  Aanvraag beheren
  Blijf op de hoogte via e-mail
  Budget en aanvraagperiode
  Startdatum:
  maandag 2 februari 2026
  Einddatum:
  maandag 2 maart 2026
  Totaal budget:
  € 109.000.000
  SPUK Bodem in 2026
  Van 2 februari tot en met 2 maart kon u SPUK Bodem aanvragen. In 2026 maakt de regeling duidelijker verschil tussen aanpak van en onderzoek naar PFAS-verontreiniging. Een van de budgetposten is voor aanpak, een andere voor onderzoek en inventarisatie van PFAS. Dankzij onderzoek kunnen we de grootte van PFAS-verontreiniging beter in beeld krijgen. U kunt hiervoor bijdragen aan het kennis- en innovatieprogramma PFAS dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat opzet.
  Mogelijk zijn voor de PFAS-opgave meer aanvragen binnengekomen dan er budget is. In dat geval verdelen we het budget gelijk. Voor de aanpak van PFAS gebruiken we hierbij een beoordelingskader. Hiervoor stelden de adviesbureaus Tauw en Witteveen+Bos vooraf 5 criteria op met een puntensysteem. Het complete beoordelingskader vindt u hieronder als download.
  Beoordelingskader PFAS SPUK Bodem
  PDF document | 193.33 KB
  ©Copyrightinformatie
  Ruud Steegers
  Voor wie?
  Gemeenten en provincies die bevoegd gezag zijn bij bodemsanering.
  Waterschappen die locaties aanpakken van de C-lijst waterbodems.
  Penvoerders, zoals omgevingsdiensten.
  Penvoerders
  Penvoerders mogen een aanvraag doen namens samenwerkende overheden. Een omgevingsdienst kan bijvoorbeeld penvoerder zijn. Lees wat u hierover moet weten onder Penvoerder aanwijzen.
  Doelgroep in Omgevingswet
  In 2021 tot en met 2023 waren er tijdelijke regelingen voor bodemsanering. Sinds de invoering van de Omgevingswet in januari 2024 is de doelgroep uitgebreid. Mogelijk kon u daarom vanaf 2024 voor het eerst een aanvraag indienen.
  Bevoegd gezag
  Overheden met taken rondom bodem- of grondwaterverontreiniging zijn bevoegd gezag volgens/voor:
  de Wet bodembescherming (Wbb), of;
  het Besluit aanwijzing bevoegdgezaggemeenten Wet bodembescherming, of;
  bodemsanering als bedoeld in de Omgevingswet (Ow), of;
  grondwaterkwaliteit in de Omgevingswet (dit geldt voor provincies).
  Welk bevoegd gezag per budgetpost
  Historische spoedopgaven:
  Bevoegd gezag Wbb
  Waterschappen
  Buitenproportionele opgaven en Toekomstbestendig omgaan met nazorg:
  Bevoegd gezag Wbb
  Bevoegd gezag Ow
  Provincie verantwoordelijk voor grondwaterkwaliteit Ow
  Oude afspraken:
  Bevoegd gezag Wbb
  Hoeveel uitkering per budgetpost?
  Er is in 2026 een budget van in totaal € 109 miljoen. De verdeling van over alle budgetposten is in 2026:
  Budgetpost
  Budget
  Historische spoedopgaven
  € 30 miljoen
  Buitenproportionele opgaven A: diffuus verspreid lood
  € 10 miljoen
  Buitenproportionele opgaven A:
  onderzoek en inventarisatie PFAS en andere niet genormeerde stoffen
  € 36 miljoen
  aanpak PFAS
  € 10 miljoen
  Buitenproportionele opgaven B: andere ernstige lokale verontreinigingen
  € 3 miljoen
  Oude afspraken
  € 15 miljoen
  Toekomstbestendig omgaan met nazorg
  € 5 miljoen
  Budgetposten
  Historische spoedopgaven
  Dit is verontreiniging van bodem en grondwater die voor 1 januari 1987 gevonden is. Of voor 1 juli 1993 bij asbest. Hierover zijn in convenanten afspraken gemaakt met bevoegde gezagen. Deze opgaven vallen onder historische spoedopgaven:
  zogeheten 'spoedlocaties'
  gebiedsgericht grondwaterbeheer
  nazorg
  aanpak van 11 waterbodemlocaties (lijst C in het Convenant bodem en ondergrond 2016 – 2020)
  Convenant Bodem en Ondergrond
  Buitenproportionele opgaven A en B
  Sommige saneringen zijn bijzonder kostbaar. Of ze vragen om veel kennis en menskracht. Deze vallen onder de Buitenproportionele opgaven. De maatregelen moeten dringend nodig zijn. Er zijn onaanvaardbare risico’s voor mens of ecologie. Of er is verspreiding van de verontreiniging. Het moet een opgave zijn voor het bevoegde gezag.
  Buitenproportionele opgaven zijn verdeeld in categorie A en B:
  Categorie A bestaat uit opgaven voor sanering van diffuus verspreid lood. Deze komen verspreid voor in Nederland. Ze worden vaak samen en via een programma aangepakt.
  Categorie A heeft ook 2 budgetposten voor PFAS en andere niet genormeerde stoffen. Drugs of aan drugsproductie gerelateerde stoffen vallen hier buiten. Een budgetpost is voor de aanpak van PFAS. Een andere is voor onderzoek naar PFAS en andere niet genormeerde stoffen, zodat u mogelijke nieuwe opgaven kunt signaleren. U zoekt tijdens dit onderzoek uit welke opgave er is en welke activiteiten nodig zijn voor aanpak ervan.
  Categorie B is er voor andere ernstige verontreinigingssituaties. Hieronder vallen lokale, incidentele situaties. Zoals toevalsvondsten of niet-historische spoedlocaties.
  Oude afspraken
  Het Rijk maakte in het verleden afspraken met individuele provincies en gemeenten over bodemsanering, los van de Historische spoedopgaven. Ook voor deze zogeheten Oude afspraken kunt u SPUK Bodem aanvragen.
  Toekomstbestendig omgaan met nazorg
  De komende jaren blijft aandacht nodig voor verontreiniging van de bodem. Ook als alle historische spoedopgaven zijn aangepakt. Toekomstbesteding omgaan met nazorg is bijvoorbeeld een onderzoek of een locatie geschikt te maken is voor ruimtelijke plannen.
  Verdeling van budget
  We verdelen het budget per budgetpost gelijk onder de goedgekeurde aanvragen. Blijft er in een budgetpost een bedrag over? Dan verdelen we dit over de andere budgetposten. Dit doen we in een vooraf vastgestelde volgorde. We gebruiken een puntensysteem bij aanvragen voor aanpak van PFAS. Hoe meer punten, hoe eerder uw aanvraag aan de beurt is bij de verdeling van het budget. Zo besteden we het totale budget zo goed mogelijk.
  In 2026 krijgt u een voorschot van 50%. In 2027 krijgt u een 2e voorschot van 50% als we uw aanvraag uit 2026 hebben goedgekeurd. Bij de budgetpost Buitenproportionele opgaven B is het voorschot 100% in het jaar waarin we de aanvraag goedkeuren.
  Onverwachte kosten na eerdere aanvraag
  Kreeg u SPUK Bodem in 2021, 2022 of 2023 en zijn er onverwachte kosten? Dan kunt u hiervoor in 2026 ook SPUK Bodem aanvragen.
  Voorwaarden
  Om SPUK Bodem aan te vragen, moet u voldoen aan deze voorwaarden:
  U bent bevoegd gezag voor de aanpak van de bodemsanering.
  U levert een programmaoverzicht en (meestal) een projectplan aan.
  Uw aanvraag past binnen:
  Historische spoedopgaven
  Buitenproportionele opgaven A – Diffuus verspreid lood
  Buitenproportionele opgaven A – onderzoek PFAS en andere niet-genormeerde stoffen
  Buitenproportionele opgaven A - aanpak PFAS
  Buitenproportionele opgaven B – andere lokale ernstige verontreinigingen
  Oude afspraken
  Toekomstbestendige nazorg
  Welke aanpak is nodig?
  De aanpak verschilt per situatie. Soms is communicatie over de risico’s met bijvoorbeeld omwonenden genoeg. Soms is (snellere) sanering nodig. Dan worden de risico’s weggenomen, door ontgraving en daarna een laag schone grond (leeflaag) aan te brengen. Er is in deze gevallen bijvoorbeeld een risico voor de gezondheid of een risico op verspreiding.
  Programmaoverzicht en projectplan
  Bij uw 1e aanvraag voegt u een programmaoverzicht bij. Vraagt u in nieuwe openstellingsrondes weer SPUK Bodem aan? Voeg dan een actuele versie bij van dit programmaoverzicht. U dient een programmaoverzicht in per aanvraag. Voor projecten in verschillende budgetposten maakt u dus meerdere programmaoverzichten. Voor de meeste aanvragen maakt u ook een projectplan.
  In de aanloop naar de eerstvolgende openstelling plaatsen wij op deze pagina nieuwe formats voor het programmaoverzicht en het projectplan.
  Programmaoverzicht
  Een programmaoverzicht bestaat uit een:
  beschrijving op hoofdlijnen welke beleidsdoelen u vanaf 2024 tot en met 2030 wilt bereiken;
  beschrijving van projecten die bijdragen aan de beleidsdoelen en hoe ze hieraan bijdragen;
  begroting van de benodigde middelen;
  overzicht van alle projecten per budgetpost en de middelen die u hiervoor aanvraagt.
  Projectplan
  Een projectplan gaat dieper in op de projecten waarvoor u SPUK Bodem aanvraagt. In de tabel hieronder ziet u wanneer een projectplan nodig is. Ook ziet u wat er in moet staan.
  Budgetpost
  Projectplan nodig?
  Wat staat in het projectplan?
  Historische spoedopgaven
  Ja, als:
  u voor het project meer dan € 2 miljoen aanvraagt
  voor het project na 31 december 2020 een onherroepelijke beschikking tot spoedige sanering is genomen op grond van de Wbb. Dit is mogelijk als het project onder het overgangsrecht van de Aanvullingswet valt.
  een beschrijving van het doel en de activiteiten. Hieruit blijkt dat de activiteiten overeenkomen met de voorwaarden.
  de kosten per activiteit van het project zoals opgenomen in het projectplan, waarbij u onderbouwt voor welk deel van de kosten u de uitkering aanvraagt.
  Buitenproportionele opgaven A en B
  Ja
  een beschrijving van het doel en de activiteiten. Hieruit blijkt dat er voor de aanpak door u als bevoegd gezag een dringende noodzaak is om onaanvaardbare risico’s voor mens of ecologie weg te nemen. Of om verspreiding te voorkomen.
  de kosten per activiteit van het project zoals opgenomen in het projectplan. Waarbij u onderbouwt voor welk deel van de kosten u de uitkering aanvraagt.
  Oude afspraken
  Ja
  uitwerking van de maatregelen voor de aanpak van een of meer gevallen van ernstige bodemverontreiniging of voor de gebiedsgerichte aanpak van ernstige bodemverontreiniging als bedoeld in een Oude afspraak.
  Toekomstbestendige nazorg
  Ja
  een beschrijving van het doel en de activiteiten. Hieruit blijkt dat de activiteiten overeenkomen met de voorwaarden.
  de kosten per activiteit van het project zoals opgenomen in het projectplan. Waarbij u onderbouwt voor welk deel van de kosten u de uitkering aanvraagt.
  Samenwerking overheden
  In het projectplan van samenwerkende overheden zet u samen uiteen hoe u de rollen heeft verdeeld. Ook werkt u gezamenlijk uit wie verantwoordelijk is. Hieruit blijkt dat de aanvrager de activiteiten uit het projectplan kan realiseren.
  Penvoerder aanwijzen
  Bevoegde overheden kunnen met elkaar afspreken om gezamenlijk één aanvraag in te dienen. We keren de SPUK Bodem uit aan de bevoegde overheid: de penvoerder. Wilt u dat degene die de aanvraag indient de uitkering ontvangt? Dan sluit u een samenwerkingsovereenkomst en wijst u een penvoerder aan.
  De penvoerder heeft bepaalde verantwoordelijkheden. In een samenwerkingsovereenkomst legt u vast dat de penvoerder:
  de aanvraag indient;
  de uitkering financieel beheert;
  de uitkering financieel verantwoordt via Sisa;
  communiceert met de samenwerkende partijen over de aanvraag, uitkering en verantwoording;
  communiceert met RVO.
  Aanvraag doen als penvoerder
  Doet u een aanvraag als penvoerder? Dan dient u ook de samenwerkingsovereenkomst in. We controleren of bovengenoemde elementen in de samenwerkingsovereenkomst staan.
  Let op: er is sprake van getrapte verantwoording. De bevoegde overheden leggen verantwoording af aan de penvoerder, en de penvoerder aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Via Sisa kunt u aangeven dat een bedrag van € 0 is besteed als u als penvoerder geen geld verstrekt aan de bevoegde overheden.
  De toekenningsbeschikking sturen we naar de penvoerder als we de aanvraag honoreren. Hierin staat dat:
  we de uitkering overmaken aan de penvoerder;
  de penvoerder financiële verantwoording aflegt aan RVO;
  de bevoegde overheden financiële verantwoording afleggen aan de penvoerder;
  de bevoegde overheden eindverantwoordelijk blijven.
  We schrijven de bevoegde overheden en de penvoerder aan als we de uitkering deels terugvorderen. Dit kan voorkomen als bijvoorbeeld niet het hele verstrekte budget nodig was voor een project. De bevoegde overheden dragen de penvoerder dan op het geld terug te storten.
  Hoe werkt btw binnen de 
  
  […tekst ingekort]