Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA)

Subsidieregeling voor eigenaren van maatschappelijk vastgoed (scholen, overheidsgebouwen, zorginstellingen, sportaccommodaties, monumenten) om verduurzamingskosten te dekken. Gemeente Lochem. Aanvraagperiode juni–oktober 2026.

• Eigenaar van maatschappelijk vastgoed
• Vastgoed moet bestaand zijn
• Verduurzamingsproject moet gerelateerd zijn aan scholen, overheidsgebouwen, zorginstellingen, sportaccommodaties of monumenten

De eisen uit de regeling. Uw situatie bepaalt of u voldoet; dit is geen beschikking.

• Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA)Uitvoerder/loket · rvo.nl7 jul 2026
  Toon brontekst

  Direct naar de content
  Menu
  Home
  Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA)
  Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA)
  Open voor aanvragen
  De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 29 juni 2026
  Bent u eigenaar van maatschappelijk vastgoed? Of houdt u zich bezig met het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed zoals scholen, overheidsgebouwen, zorginstellingen, sportaccommodaties of monumenten? De subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) komt eigenaren van bestaand maatschappelijk vastgoed tegemoet in de kosten om te verduurzamen.
  Direct aanvragen
  Aanvraag beheren
  Blijf op de hoogte via e-mail
  Hoogte subsidie en budget
  Startdatum:
  maandag 1 juni 2026
  09:00
  Einddatum:
  vrijdag 16 oktober 2026
  17:00
  Totaal budget:
  € 405.000.000
  In behandeling:
  € 74.569.058
  Nog beschikbaar op 26 juni 2026
  82% (€ 330.430.942)
  Aanvullende informatie:
  € 223.868.839 is nog gereserveerd voor integrale verduurzamingsprojecten.
  Advies over uw aanvraag
  Weet u niet zeker of u voldoet aan de voorwaarden? Neem contact met ons op voor een adviesgesprek. Denk bijvoorbeeld aan een adviesgesprek over de overstap naar duurzame sportveldverlichting. We informeren u graag over de subsidie en alle vervolgstappen.
  Vraag een adviesgesprek aan
  Voor wie?
  Om DUMAVA aan te vragen, moet het vastgoed in Nederland staan en eigendom zijn van een maatschappelijke instelling binnen deze sectoren:
  Uitgeschreven tekst
  decentrale overheid, zoals een gebouw met een publieke functie dat eigendom is van de gemeente, provincie of waterschap;
  onderwijs. Dat zijn gebouwen van een basisschool, middelbare school, universiteit, mbo- of hbo-instelling;
  zorg, zoals een ziekenhuis, verpleeg- of verzorgingshuis. U moet hiervoor een SBI-code hebben;
  cultuur, zoals een poppodium, kunstcollectief of theater. U moet hiervoor een Culturele ANBI-status hebben;
  amateursportverenigingen;
  religieuze instellingen, zoals een moskee of een kerk. U moet hiervoor een SBI-code hebben;
  overige gebouwen met een publieksfunctie, zoals een stichting, vereniging, peuterspeelzaal, buurthuis of gemeenschapscentrum. U moet hiervoor een SBI-code hebben;
  geregistreerd rijks-, provinciaal of gemeentelijk monument dat geen woonhuis is;
  openbare lichamen die zijn opgericht door gemeenten, provincies of waterschappen;
  veiligheidsregio’s.
  U vindt de SBI-codes in het document hieronder.
  SBI-codes DUMAVA 2026
  PDF document | 285.17 KB
  Let op: dat u een SBI-code heeft, betekent niet dat u automatisch binnen de doelgroep van DUMAVA valt.
  U bent eigenaar als u recht heeft van eigendom, economisch eigendom, opstal of erfpacht van het gebouw. In het Kadaster staat wie eigenaar is. Is uw gemeente de eigenaar? Dan moet uw gemeente de aanvraag doen. Ga hiervoor in gesprek met uw gemeente.
  Wanneer krijgt u geen subsidie?
  U krijgt in deze gevallen geen DUMAVA-subsidie:
  U vraagt subsidie aan voor maatregelen die u moet uitvoeren door de energiebesparingsplicht. Voor andere maatregelen kunt u wel subsidie aanvragen.
  Uw kantoorgebouw moet voldoen aan de energielabel C-verplichting voor kantoorgebouwen en heeft nog geen energielabel C of hoger.
  Uw vastgoed is opgeleverd op of na 1 januari 2012. In dit geval komt u alleen in aanmerking voor subsidie als uw vastgoed van het aardgas afgaat vóór het einde van het verduurzamingsproject. Is het elektriciteitsnet vol (netcongestie)? Dan kunt u wel subsidie krijgen als uw gebouw is voorbereid op aardgasvrij.
  U huurt het gebouw en bent geen eigenaar van het maatschappelijk vastgoed. Bespreek met de eigenaar of die subsidie kan aanvragen.
  U komt ook niet in aanmerking voor DUMAVA-subsidie als u inkomsten- of vennootschapsbelasting moet betalen. U komt mogelijk wel in aanmerking voor de regeling Energie-investeringsaftrek (EIA) of Milieu-investeringsaftrek en Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (MIA/Vamil).
  Waarvoor kunt u subsidie aanvragen?
  U kunt hiervoor subsidie aanvragen (hieronder meer uitleg):
  losse maatregelen
  een integraal verduurzamingsproject
  verduurzamingsadvies
  projectkosten
  een energielabel laten opstellen (bij integrale verduurzamingsprojecten)
  Losse maatregelen
  U kunt aanvragen voor maximaal 3 losse verduurzamingsmaatregelen. De losse maatregelen waarvoor u kunt aanvragen staan op de maatregelenlijst hieronder. Bijvoorbeeld voor isolatie, een warmtepomp, sportveldverlichting of PV-panelen.
  Gebruik de maatregelenlijst voor het jaar van uw aanvraag. De maatregelenlijsten van eerdere jaren vindt u onderaan deze pagina.
  Integraal verduurzamingsproject
  Een integraal verduurzamingsproject is een pakket van meerdere maatregelen gebaseerd op een Maatwerkadvies of Duurzame Monumenten-advies. Ook deze adviezen vindt u op de maatregelenlijst. Heeft u een niet-monumentaal pand? Dan moet het energielabel na het project minstens 3 stappen hoger zijn. Hier leest u meer over bij de voorwaarden.
  Het verduurzamingsadvies
  Om DUMAVA aan te vragen heeft u een verduurzamingsadvies van een energieadviseur nodig. U krijgt subsidie voor het laten opstellen van dit advies. U leest op de voorwaardenpagina welk advies u nodig heeft voor uw aanvraag en waar het advies aan moet voldoen.
  Projectkosten
  U krijgt alleen subsidie voor projectkosten die nodig zijn om te verduurzamen en de maatregel uit te voeren. Onder projectkosten vallen de kosten van ontwerp, onderzoeken voor de vergunningen, bouwmateriaal, bouwmaterieel, gebouwgebonden installaties, projectmanagement en arbeid. Ook kosten voor indexering, sloop en lood- en asbestverwijdering mag u onder projectkosten rekenen. Ook maatregelen die netcongestie verminderen kunnen in aanmerking komen.
  Maatregelenlijst DUMAVA 2026
  PDF document | 358.78 KB
  Hoeveel subsidie krijgt u?
  Subsidiebedragen losse maatregelen
  De subsidie is 20% van de projectkosten, het energieadvies en het energielabel samen.
  De subsidiebedragen zijn minimaal € 2.500 en maximaal € 1,5 miljoen.
  Subsidiebedragen integraal verduurzamingsproject
  De subsidie is 30% van de projectkosten, het energieadvies en het energielabel samen*.
  Voor projectkosten voor integrale verduurzamingsprojecten krijgt u maximaal € 220 per m2 per labelstap vergoed, zonder btw. De rekentool hieronder kan u helpen om een schatting te maken van het subsidiebedrag.
  De subsidiebedragen zijn minimaal € 25.000 en maximaal € 1,5 miljoen.
  *Leidt uw integrale verduurzamingsproject tot een hoge energieprestatie zoals in de tabel hieronder? Dan kunt u meer subsidie krijgen, tot maximaal 40% van de kosten. Het minimale energielabel verschilt per gebruiksfunctie.
  Let op: heeft uw onderneming meer dan 250 voltijdspersonen (fulltime eenheid, fte) of een netto-omzet van € 50 miljoen per jaar of meer? Dan is het een grote onderneming. U krijgt dan maximaal 30% subsidie.
  Grenswaarden hoge energieprestatie
  Gebruiksfunctie
  Label
  Bijeenkomst
  A+++
  Bijeenkomst met Kinderdagverblijf
  A+++
  Gevangeniscel
  A++
  Gezondheidszorg met bed
  A++
  Gezondheidszorg zonder bed
  A+++
  Kantoor
  A+++
  Logies in logiesgebouw
  A++
  Logies overig
  A++
  Onderwijs
  A+++
  Sport
  A++
  Winkel
  A+++
  € 283.500.000 van het totaal budget is gereserveerd voor integrale verduurzamingsprojecten. Voor losse maatregelen is dat € 121.500.000.
  Bereken uw subsidiebedrag
  Met de DUMAVA-rekentool krijgt u een schatting van het totale subsidiebedrag.
  DUMAVA-rekentool
  Wijzigingen: dit is anders in 2026
  In 2026 zijn de voorwaarden om DUMAVA-subsidie aan te vragen op een aantal punten veranderd. Hieronder leest u de wijzigingen in de subsidiebedragen, de uitbetaling en de voorwaarden.
  Wijzigingen subsidiebedragen en uitbetaling
  Het minimale subsidiebedrag voor losse maatregelen is nu € 2.500 (dit was € 5.000 in 2025).
  Combineert u DUMAVA met andere subsidies voor dezelfde maatregelen? Dan mag u voor iedere maatregel maximaal 100% van de totale kosten aan subsidie ontvangen (dit was 50% in 2025). Let op: u kunt alleen subsidies met DUMAVA combineren die niet van de Rijksoverheid zijn, zoals gemeentelijke subsidies.
  Vraagt u subsidie aan voor € 25.000 of meer? Dan krijgt u het voorschot van 70% in januari 2027. In 2025 was dit kort na goedkeuring van de aanvraag. Met deze wijziging sluit de uitbetaling beter aan op de begroting van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
  Wijzigingen voorwaarden
  De voorwaarden voor isolerend glas zijn versoepeld. U krijgt ook subsidie als u glas vervangt door HR++-glas met een isolatiewaarde (Ug-waarde) van maximaal 1,2 W/m2K.
  Er is geen ondergrens meer voor het vermogen van zonnepanelen.
  U mag vaker dan 2 keer subsidie aanvragen voor losse maatregelen. Vroeg u al eerder subsidie aan voor losse maatregelen? Dan kunt u in 2026 opnieuw een aanvraag doen als uw vorige aanvraag is ingetrokken, afgewezen of vastgesteld.
  Ook openbare lichamen die zijn opgericht door gemeenten, provincies of waterschappen, kunnen DUMAVA aanvragen.
  Is uw vastgoed opgeleverd op of na 1 januari 2012? Dan hoeft uw vastgoed aan het einde van het verduurzamingsproject niet altijd meer helemaal aardgasvrij te zijn. Is het elektriciteitsnet vol (netcongestie)? Dan komt u ook in aanmerking voor subsidie als uw gebouw is voorbereid op aardgasvrij. U mag tijdelijk een hybride verwarmingsinstallatie gebruiken. U krijgt geen subsidie voor het deel van de installatie dat werkt op fossiele brandstof. Vraagt u aan voor een integraal verduurzamingsproject? Dan tellen maatregelen waarvoor u fossiele brandstoffen moet gebruiken nu wel mee voor de verwachte energiebesparing of een beter energielabel.
  Voorwaarden
  Om in aanmerking te komen voor DUMAVA moet u aan een aantal voorwaarden voldoen. Bijvoorbeeld:
  U vraagt subsidie aan vóórdat u start met de verduurzaming of een contract tekent met een aannemer. Na de subsidieaanvraag mag u opdracht geven voor de werkzaamheden en starten met de uitvoering. Let op: start u met de maatregelen voordat wij uw aanvraag goedkeuren? Houd dan rekening met het risico dat u minder of geen subsidie krijgt.
  U voert verduurzamingsmaatregelen uit op basis van een passend verduurzamingsadvies.
  Voor ondernemingen en voor amateursportverenigingen gelden eigen aanvullende voorwaarden. Deze vindt u op de voorwaardenpagina via de knoppen hieronder. U bent een onderneming als u economische activiteiten uitvoert vanuit of met het vastgoed.
  Bekijk alle voorwaarden
  Aanvullende voorwaarden ondernemingen
  Aanvullende voorwaarden amateursportverenigingen
  Ervaringen van ander maatschappelijk vastgoed
  "Tijdens het voetbalseizoen was het hartstikke belangrijk dat kleedkamers beschikbaar bleven. Daarom is er gefaseerd gebouwd."
  Steeds meer gemeenten verduurzamen hun maatschappelijk vastgoed met DUMAVA-subsidie. De gemeente Eindhoven pakte in 2025 De Hondsheuvels aan. Dit sportpark heeft voetbalvelden en een golf- en atletiekbaan. Tijdens de verduurzaming konden sporters gewoon doorsporten en de kleedkamers blijven gebruiken.
  Bekijk de video
  Wilt u meer ervaringen lezen? Lees dan alle praktijkverhalen van bijvoorbeeld scholen, gemeenten en religieuze instellingen.
  Uw aanvraag voorbereiden
  Een goede voorbereiding is belangrijk voor een succesvolle subsidieaanvraag. Op de pagina over het aanvraagproces vindt u een overzichtelijk stappenplan. U ziet daar ook een lijst met gegevens en verklaringen die u nodig heeft. En u vindt daar voorbeeldbegrotingen.
  Start uw voorbereiding
  Online informatiesessie 7 april 2026
  Hoe vraag ik subsidie aan? Tijdens de informatiesessie op 7 april 2026 legden we het aanvraagproces uit aan kleine maatschappelijke organisaties en (sport)verenigingen. De informatiesessie is ook interessant voor eigenaren van ander maatschappelijk vastgoed.
  Bekijk de sessie terug op YouTube
  Let op: gaat u meer elektriciteit gebruiken of opwekken doordat u verduurzaamt?
  Controleer voor u subsidie aanvraagt of u in uw regio last krijgt van een overbelast elektriciteitsnet.
  Lees hier meer over netcongestie.
  Aanvragen
  Vraag deze subsidie aan vanaf maandag 1 juni 2026, 9:00 uur tot en met vrijdag 16 oktober 2026, 17:00 uur. Voor uw aanvraag heeft u minimaal nodig: eH
  
  […tekst ingekort]

• DUMAVA: AanvraagprocesUitvoerder/loket · rvo.nl7 jul 2026
  Toon brontekst

  Direct naar de content
  Menu
  Home
  Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA)
  DUMAVA: Aanvraagproces
  DUMAVA: Aanvraagproces
  Open voor aanvragen
  De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 1 juni 2026
  Wilt u de Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) aanvragen? Op deze pagina leest u alles over het aanvraagproces, zoals de documenten die u nodig heeft en de stappen die u doorloopt.
  Direct aanvragen
  Aanvraag beheren
  Let op: de datum van indienen telt. Het tijdstip maakt niet uit.
  Op de dag dat het budget op is, loten wij tussen alle volledige aanvragen van die dag.
  Stappenplan voor het aanvragen van DUMAVA
  Hieronder vindt u een overzicht van alle stappen die u doorloopt bij het aanvragen van DUMAVA.
  Uitgeschreven tekst
  Stap 1: Laat een verduurzamingsadvies opstellen
  Om DUMAVA aan te vragen heeft u een verduurzamingsadvies nodig. Als u nog geen verduurzamingsadvies heeft dat aan de voorwaarden voldoet, vraag dat dan zo snel mogelijk aan.
  Stap 2: Vraag eHerkenning aan
  Om DUMAVA aan te vragen heeft u eHerkenning nodig op niveau 2+.
  Stap 3: Maak een projectbegroting
  Om DUMAVA aan te vragen stelt u samen met een adviseur of aannemer een gespecificeerde begroting op. Bekijk de begrotingsvoorbeelden op RVO.nl
  Stap 4: Sla een conceptaanvraag op
  Vanaf 18 mei kunt u een conceptaanvraag opslaan.
  Stap 5: Vraag DUMAVA aan
  Vanaf 1 juni om 9:00 uur opent de regeling voor aanvragen. De datum van indienen telt.
  Stap 6: Ontvang Besluit
  Na maximaal 13 weken ontvangt u het besluit over uw aanvraag.
  Stap 7: Begin met verduurzamen
  Let op: Vraag eerst DUMAVA aan. Pas daarna mag u de aannemer opdracht geven om met de verduurzamingsmaatregelen te beginnen.
  Stap 8: Laat een nieuw energielabel registreren (bij integrale projecten)
  U laat een nieuw energielabel opstellen en registreren nadat de maatregelen zijn uitgevoerd. Dit is niet verplicht voor aanvragen voor losse maatregelen of monumenten.
  Stap 9: Vraag vaststelling aan (voor subsidiebedragen boven de € 25.000)
  Is het verduurzamingsproject uitgevoerd en voldoet u aan de voorwaarden? Dan vraagt u vaststelling aan.
  Hieronder leest u per stap meer informatie.
  Stap 1: Laat een verduurzamingsadvies opstellen
  Om DUMAVA aan te vragen, heeft u een verduurzamingsadvies nodig. Hierin staan de maatregelen die u wilt uitvoeren. Het advies mag maximaal 48 maanden oud zijn moet aan voorwaarden voldoen, afhankelijk van het soort project. Heeft u dit verduurzamingsadvies nog niet? Houd er rekening mee dat een verduurzamingsadvies opstellen 2 tot 4 weken duurt.
  Stap 2: Vraag eHerkenning aan
  Om DUMAVA aan te vragen heeft u eHerkenning op niveau 2+ nodig. Heeft u nog geen eHerkenning? Vraag dit dan aan op de website van eHerkenning. eHerkenning aanvragen duurt ongeveer 1 tot 5 werkdagen.
  Stap 3: Maak een projectbegroting
  Voordat u DUMAVA aanvraagt, maakt u een gespecificeerde begroting met een adviseur of één of meerdere aannemers. Bekijk hiervoor de voorbeeldbegrotingen hieronder. Let op: dat u deze voorbeelden gebruikt, geeft geen garantie op een goedgekeurde begroting. We controleren de bedragen in uw begroting.
  DUMAVA voorbeeld investeringsbegroting integraal project
  PDF document | 167.06 KB
  DUMAVA voorbeeld investeringsbegroting losse maatregelen
  PDF document | 207.03 KB
  Stap 4: Sla een conceptaanvraag op
  Vanaf 18 mei 2026 kon u alvast een conceptaanvraag (een tijdelijke aanvraag) opslaan voordat DUMAVA opende.
  Stap 5: Vraag DUMAVA aan
  U vraagt DUMAVA aan vanaf 1 juni 2026, 9.00 uur, tot en met 16 oktober 2026, 17.00 uur.
  Direct aanvragen
  Stap 6: Ontvang Besluit
  Na maximaal 13 weken ontvangt u het besluit over uw aanvraag.
  Vroeg u subsidie aan voor minder dan € 25.000? Dan krijgt u bij goedkeuring het hele subsidiebedrag.
  Vroeg u subsidie aan voor € 25.000 of meer? Dan krijgt u bij goedkeuring een voorschot van 70% in januari 2027. Voor de andere 30% vraagt u vaststelling aan.
  Stap 7: Begin met verduurzamen
  Let op: Heeft u DUMAVA al aangevraagd? U mag namelijk pas daarna de aannemer opdracht geven om met de verduurzamingsmaatregelen te beginnen. Wanneer u nog geen slimme meter(s) heeft, laat u slimme meters installeren.
  Stap 8: Laat een nieuw energielabel registreren (alleen bij integrale projecten)
  U laat een nieuw energielabel opstellen en registreren nadat de maatregelen zijn uitgevoerd. Dit hoeft niet als u aanvraagt voor monumenten of voor losse maatregelen.
  Stap 9: Vraag vaststelling aan (voor subsidiebedragen boven de € 25.000)
  Is het verduurzamingsproject uitgevoerd? Dan vraagt u vaststelling aan. Binnen 22 weken ontvangt u een besluit over uw vaststelling en de rest van uw subsidie (als u aan alle voorwaarden voldoet).
  Vaststelling aanvragen
  Benodigde gegevens en verklaringen
  Zorg dat u deze gegevens en verklaringen alvast bij de hand heeft als u subsidie aanvraagt:
  Een verduurzamingsadvies. Lees hier meer over in stap 1 van het stappenplan hierboven.
  Een gespecificeerde investeringsbegroting. Lees hier meer over in stap 3 van het stappenplan hierboven.
  Een tijdsplanning met een begin- en einddatum van het uitvoeren van de losse maatregelen of het integrale verduurzamingsproject.
  Een SBI-code voor bepaald maatschappelijk vastgoed. Bekijk hiervoor de SBI-codelijst in het document hieronder. Heeft u geen SBI-code? Geef dan de (culturele) ANBI-status van de Belastingdienst door.
  SBI-codes DUMAVA 2026
  PDF document | 285.17 KB
  Vraagt u subsidie aan voor een:
  gemeentelijk, provinciaal of Rijksmoment;
  onderneming of,
  amateursportvereniging?
  Dan moet u mogelijk aanvullende documenten aanleveren. Bekijk ze hieronder.
  U bent een onderneming als u met uw vastgoed economische activiteiten uitvoert. Bijvoorbeeld als u diensten tegen betaling aanbiedt, spullen verkoopt of ruimten verhuurt.
  Gemeentelijk, provinciaal of Rijksmoment
  U levert bewijs dat het monument als zodanig is geregistreerd. Om DUMAVA aan te vragen kunt u gebruikmaken van een Duurzaam Monumenten maatwerkadvies.
  Onderneming
  U vult een verklaring in bij de aanvraag waaruit blijkt of u concurreert met ondernemingen in andere EU-lidstaten. Als dat zo is, bent u een bovenlokale onderneming. Voor bovenlokale ondernemingen gelden aanvullende voorwaarden. Deze vindt u op de voorwaardenpagina.
  Organisaties kunnen gedeeltelijk een onderneming zijn. Een overheidsorganisatie heeft bijvoorbeeld ook vastgoed dat een onderneming gratis of onder de marktprijs gebruikt. Bijvoorbeeld een theater of een museum. Dit vastgoed zien we als onderneming. Ook dan moet u de verklaring invullen bij de subsidieaanvraag.
  Sportaccommodaties die voor het overgrote deel voor amateursport worden gebruikt, hoeven de verklaring niet in te vullen.
  Hieronder downloadt u de invulbare verklaring. Deze voegt u toe als bijlage bij de aanvraag.
  Verklaring bovenlokale onderneming DUMAVA
  PDF document | 225.61 KB
  Amateursportvereniging
  Als het gebouw van de sportvereniging niet de enkelbestemming ‘sport’ heeft, vult u bij de aanvraag het formulier '50% verdeling' in. U leest hier meer over bij de aanvullende voorwaarden voor amateursportverenigingen. Het formulier downloadt u hieronder. Voeg het ingevulde formulier als bijlage toe bij de aanvraag.
  Formulier 50% verdeling
  Excel document | 113.66 KB
  Na uw aanvraag
  Na uw subsidieaanvraag ontvangt u een bevestiging per e-mail. Aanvragen krijgen subsidie toegekend op volgorde van binnenkomst. Op de dag dat er meer budget is aangevraagd dan er beschikbaar is, verdelen we het beschikbare budget per loting. Binnen 13 weken ontvangt u van ons een besluit over uw aanvraag. U ontvangt hiervan bericht per e-mail of per post.
  U kunt de status van uw aanvraag volgen. Alle belangrijke berichten vindt u onder ‘Mijn aanvragen’.
  Aanvraag bekijken
  Wanneer ontvangt u de subsidie?
  Vraagt u voor minder dan € 25.000 subsidie aan? Nadat wij u aanvraag goedkeuren, ontvangt u binnen een paar dagen 100% van het subsidiebedrag.
  Vraagt u voor € 25.000 of méér subsidie aan? Dan ontvangt u vanaf 2026 niet meer kort na goedkeuring van uw aanvraag een voorschot. U krijgt het voorschot van 70% van het subsidiebedrag in januari 2027. Voor de andere 30% vraagt u vaststelling aan.
  Vaststelling aanvragen
  Vroeg u meer dan € 25.000 subsidie aan? En zijn de afgesproken verduurzamingsmaatregelen uitgevoerd binnen:
  24 maanden bij losse maatregelen, of binnen
  36 maanden bij een integraal verduurzamingsproject?
  Vraag dan vaststelling aan binnen 13 weken na uitvoering.
  Let op: welke documenten u nodig heeft voor uw vaststellingsaanvraag is afhankelijk van het jaar waarin u DUMAVA aanvroeg.
  Hieronder leest u per aanvraagjaar welke gegevens en documenten nodig zijn bij uw vaststellingsaanvraag.
  Aanvraag van 2022 of 2023 (referentienummer begint met DMV22 of DMV23)
  Bij uw vaststellingsaanvraag zijn de volgende gegevens en documenten verplicht:
  Gespecificeerde en herleidbare facturen met een beschrijving van alle kosten voor de verduurzaming
  Betaalbewijzen van alle facturen
  Bewijs dat u voldoet aan de technische vereisten voor elke maatregel
  Bij gebouwen van 2012 of later: verklaring dat gasaansluiting binnen uw uitvoeringstermijn is vervangen
  Bij losse maatregelen: de meldcode van de maatregel(en). Deze vindt u op de meldcodelijst van het jaar dat u aanvroeg.
  Bij integraal verduurzamingsproject of subsidieaanvraag voor het laten opstellen van een energielabel: nieuwe energielabelinformatie. Voeg hiervoor het rapport toe dat u kreeg bij het laten opstellen van het nieuwe energielabel na het afronden van de verduurzamingsmaatregelen.
  Let op: staan er op één factuur meerdere maatregelen, of is het een termijnfactuur? Zorg dan dat duidelijk is welke kosten bij welke maatregel horen. Op de factuur moet de installatiedatum of uitvoerdatum ook duidelijk zichtbaar zijn.
  Aanvraag van 2024, 2025 of 2026 (referentienummer begint met DMV24, DMV25 of DMV26)
  Bij uw vaststellingsaanvraag zijn de volgende documenten verplicht:
  uitvoerdersverklaring per uitvoerder
  bij gebouwen van 2012 of later: verklaring dat gasaansluiting binnen uw uitvoeringstermijn is vervangen
  verklaring dat u slimme meters heeft geplaatst
  bij integraal verduurzamingsproject of subsidieaanvraag voor het laten opstellen van een energielabel: nieuwe energielabelinformatie. Voeg hiervoor het rapport toe dat u kreeg bij het laten opstellen van het nieuwe energielabel na het afronden van de verduurzamingsmaatregelen.
  Met de uitvoerdersverklaring laat u zien dat de maatregelen zijn uitgevoerd en voldoen aan de technische eisen. U downloadt deze verklaring hieronder. De uitvoerder van de maatregelen vult deze in, zoals een aannemer of installateur. Voor elke uitvoerder levert u één verklaring in. Dit kunnen dus meerdere verklaringen zijn.
  Uitvoerdersverklaring voor integraal verduurzamingsproject
  PDF document | 154.54 KB
  Uitvoerdersverklaring voor losse maatregelen
  PDF document | 296.46 KB
  Alle kosten die in aanmerking komen voor subsidie moeten voldoen aan de technische voorwaarden van de maatregelen. Deze vindt u terug in de maatregelenlijst van het jaar dat u aanvroeg.
  Is na uw aanvraag de contactpersoon veranderd, bijvoorbeeld door personeelswijzigingen? Geef dan de nieuwe contactgegevens door via ons e-mailadres dumava@rvo.nl.
  U ontvangt binnen 22 weken na de aanvraag een besluit over uw vaststelling.
  Vaststelling aanvragen
  Meer weten?
  Veelgestelde vragen
  Veelgestelde vragen over DUMAVA
  Maatregelenlijsten 2022 tot en met 2026
  Maatregelenlijst DUMAVA 2026
  PDF document | 358.78 KB
  Maatregelenlijst DUMAVA 2025
  PDF document | 253.66 KB
  Maatregelenlijst DUMAVA 2024
  PDF document | 131.55 KB
  Maatregelenlijst DUMAVA 2023
  PDF document | 167.47 KB
  Maatregelenlijst DUMAVA 2022
  PDF document | 126.29 KB
  In opdracht van:
  Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
  Hoort bij:
  Bouwen en wonen
  ,
  Klimaat en energie
  Zie ook
  Maatschappelijk vastgoed
  Uitgelicht
  ©Copyrightinformatie
  Chris Pennearts
  Bekijk het overzicht van mogelijkheden bij netcongestie
  Mogelijkheden bij netcongestie
  Voorbeelden uit de praktijk
  Verduurzaming maatschappelijk vastgoed
  Nieuws
  
  […tekst ingekort]

• DUMAVA: Veelgestelde vragenUitvoerder/loket · rvo.nl7 jul 2026
  Toon brontekst

  Direct naar de content
  Menu
  Home
  Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA)
  DUMAVA: Veelgestelde vragen
  DUMAVA: Veelgestelde vragen
  Open voor aanvragen
  De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 1 juni 2026
  Op deze pagina vindt u veelgestelde vragen en antwoorden over de Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA).
  Vragen over aanvragers DUMAVA
  Kan ik als huurder ook subsidie krijgen via DUMAVA?
  Nee, alleen eigenaren van maatschappelijk vastgoed kunnen DUMAVA aanvragen.
  U bent eigenaar als u recht heeft van (economisch) eigendom, opstal of erfpacht van het pand. In het Kadaster en het Basisregistratie Adressen en Gebouwen register (BAG) staat wie eigenaar is van het gebouw.
  Hoe vraag ik DUMAVA aan namens de eigenaar?
  Bent u niet de eigenaar van het gebouw, maar vraagt u aan namens de eigenaar? Zorg dan dat u gemachtigd bent als intermediair. Hiervoor vraagt u een aparte machtiging aan via Mijn RVO.
  Hoe vraag ik DUMAVA aan voor meerdere gebouwen die mijn organisatie bezit?
  U kunt DUMAVA aanvragen per adres of per kadastrale aanduiding. U kunt dus als organisatie meerdere aanvragen indienen.
  Ik wil de contactpersoon voor het project wijzigen. Hoe doe ik dat?
  Dit meldt u altijd via dumava@rvo.nl, zodat wij dit ook in onze systemen kunnen aanpassen. Vermeld hierbij ook altijd naam, telefoonnummer en email-adres van de huidige en toekomstige contactpersoon.
  Wijzigt het KVK-nummer? Dan moet u dit ook bij ons melden.
  Vragen over verduurzamingsadvies
  Moet mijn verduurzamingsadvies zijn opgesteld door een gecertificeerd bureau?
  Om aan te vragen voor losse maatregelen heeft u een energie-advies nodig. Dit energie-advies hoeft niet opgesteld te zijn door een gecertificeerd bureau.
  Vraagt u aan op basis van een Maatwerkadvies, dan moet dit Maatwerkadvies voldoen aan de BRL9500-MWA-U en opgesteld zijn door een gecertificeerd EP-U-maatwerkadviseur.
  Kan ik mijn portefeuilleroutekaart gebruiken in plaats van een energie-advies of Maatwerkadvies?
  Een portefeuilleroutekaart geldt ook als energie- of maatwerkadvies als deze voldoet aan de voorwaarden uit bijlage 1 van de DUMAVA regeling of wordt aangevuld om aan deze voorwaarden te voldoen. Vraagt u subsidie aan voor een integraal project? Dan vult u de portefeuilleroutekaart aan met
  1. een berekening van het energielabel van de huidige situatie en
  2. een berekening van het energielabel van de eindsituatie.
  Na het uitvoeren van de maatregelen laat u een definitief energielabel opstellen en registreren.
  De directie moet de portefeuilleroutekaarten maken. Hoort uw gebouw bij de zorgsector, dan moet de portefeuilleroutekaart zijn opgesteld volgens de formats van het Expertisecentrum Verduurzaming. Vraagt u subsidie aan voor vastgoed in een andere sector dan de zorg? Dan moeten in de portefeuilleroutekaart ook de verduurzamingsplannen van nog minimaal 19 andere gebouwen van uw organisatie staan.
  U krijgt geen subsidie voor het opstellen van de portefeuilleroutekaart.
  Vragen over verduurzamingsmaatregelen
  Een groot deel van mijn gebouw heeft geen energielabelplicht. Kunnen deze niet-labelplichtige ruimten wel worden meegenomen in de aanvraag voor DUMAVA-subsidie?
  Er kan dan gekozen worden voor losse maatregelen. In plaats daarvan kan u ook subsidie aanvragen voor een integraal project in het deel van het gebouw dat labelplichtig is. Het Maatwerkadvies en de te nemen maatregelen hebben dan betrekking op dit deel van het gebouw.
  Vragen over projectkosten
  Moet ik bij de aanvraag offertes meesturen waarin de kosten van de maatregelen zijn opgenomen?
  Het is niet verplicht om uw begroting te onderbouwen met offertes. Deze optionele onderbouwing kan wel de beoordeling van uw aanvraag versnellen en vragen voorkomen.
  Zijn de aftoppingsbedragen inclusief of exclusief btw?
  De aftoppingsbedragen zijn exclusief btw. Als uw organisatie niet btw-plichtig is, dan mag u de kosten inclusief btw indienen. De aftoppingsbedragen worden dan verhoogd met het percentage btw. Met uitzondering van het maximale bedrag van € 1,5 miljoen per aanvraag.
  Kan ik de projectkosten die ik heb opgegeven later nog verhogen?
  Nee, u kunt de projectkosten na het besluit over uw aanvraag niet meer verhogen als de kosten toch hoger zijn. Maak daarom vooraf een goede inschatting van de werkzaamheden en de kosten.
  Vragen over monumenten
  Is een Duurzaam Monumentenadvies nodig bij een DUMAVA-aanvraag voor een monument?
  Bij een aanvraag voor een integraal verduurzamingssproject van een monument kan u in plaats van een Maatwerkadvies een DuMo-advies niveau 3 gebruiken. Voor losse maatregelen kan u een energieadvies of een DuMo-advies gebruiken.
  Hoe kunnen monumenten in aanmerking komen voor een integraal project als er geen energielabel kan worden opgesteld?
  Om een integraal project aan te vragen voor een monument gebruikt u code P.3 of P.4 op de DUMAVA Maatregelenlijst.
  De gekozen maatregelen moeten samen leiden tot een verbetering van de energieprestatie van het monument. Het primaire energiegebruik moet minimaal 20% (P.3) of 60% (P.4) lager worden door het project. U laat dit zien met een berekening.
  Vragen over vaststelling
  Welke documenten heb ik nodig bij een aanvraag voor vaststelling?
  Welke documenten u nodig heeft voor uw vaststellingsaanvraag is afhankelijk van het jaar waarin u DUMAVA aanvroeg. Op de pagina over het aanvraagproces leest u welke gegevens en documenten nodig zijn bij de vaststellingsaanvraag van uw aanvraagjaar.
  Binnen 22 weken ontvangt u een besluit over uw vaststelling, en de rest van uw subsidie (als u aan alle voorwaarden voldoet).
  Vaststelling aanvragen
  Ik heb een deel van de werkzaamheden afgerond, kan ik voor dit deel vaststelling aanvragen?
  U kunt maar één keer vaststelling indienen. Dit doet u als alle werkzaamheden zijn afgerond waarvoor u subsidie heeft aangevraagd.
  Er zijn zaken veranderd tijdens de uitvoering. Moet ik dit doorgeven aan RVO?
  Wijzigingen over activiteiten die onder de subsidie vallen moet u bij ons melden. Dit kan met een wijzigingsverzoek, of u meldt dit via dumava@rvo.nl.
  Wijziging doorgeven
  Ik heb DUMAVA subsidie gekregen voor 2 maatregelen. De werkelijke kosten voor de 1e maatregel zijn lager dan begroot en de werkelijke kosten voor de 2e maatregel zijn hoger. Mag ik de kosten met elkaar verrekenen?
  Het totaalbedrag aan subsidie kan niet hoger zijn dan er uitgedeeld is. Het is wel mogelijk om kosten met elkaar te verrekenen wanneer de werkelijke kosten voor de ene maatregel hoger zijn dan geschat en de werkelijke kosten voor de andere maatregel lager.
  Ik heb één van mijn maatregelen niet uitgevoerd. Mag ik de subsidie van deze maatregel verdelen over mijn andere maatregelen die duurder zijn uitgevallen?
  Nee. Als u een maatregel niet uitvoert, is het niet mogelijk om de subsidie die ervoor verleend is te verdelen over andere maatregelen.
  Vragen over netcongestie
  Wat betekent netcongestie voor mijn aanvraag?
  Een vol elektriciteitsnet (netcongestie) kan gevolgen hebben als u (grote) elektrische installaties wilt plaatsen, zoals warmtepompen of PV-installaties. U heeft dan vaak een zwaardere elektriciteitsaansluiting nodig.
  U moet de verduurzamingsproject uitvoeren binnen 24 tot 36 maanden na toekenning van de subsidie. Een nieuwe of zwaardere aansluiting kan lang duren. Hierdoor is uw project mogelijk niet op tijd af is. Controleer daarom op tijd of u een zwaardere aansluiting nodig heeft. Laat een vermogensberekening of analyse van uw energieverbruik maken. Zo weet u of uw huidige aansluitvermogen voldoende is.
  Is een zwaardere aansluiting nodig? Vraag die zo vroeg mogelijk aan bij uw netbeheerder. Kijk ook of u maatregelen kunt nemen die het elektriciteitsnet minder belasten of die netcongestie juist verlichten.
  Haalt u de uitvoeringstermijn van 36 maanden niet? Dan kunt u hiervoor één keer uitstel aanvragen van 12 maanden.
  Voor welke maatregelen die het elektriciteitsnet minder belasten of netcongestie beperken, krijg ik subsidie?
  Maatregelen die geen of minder elektriciteit verbruiken, zijn bijvoorbeeld het isoleren van de gebouwschil of het vervangen van ramen. Of pak het verwarmingssysteem aan, zodat u op een later moment snel kunt omschakelen naar een warmtepomp.
  U kunt ook subsidie aanvragen voor maatregelen die de gevolgen van netcongestie beperken. Bijvoorbeeld batterijen en thermische opslagvaten.
  Vragen over sportverenigingen
  Wat is het verschil tussen de subsidieregeling Stimulering bouw en onderhoud sportaccommodaties (BOSA) en DUMAVA?
  Bij DUMAVA:
  Krijgt u alleen subsidie als u bestaande gebouwen verduurzaamt en niet voor nieuwbouw;
  Moet het vastgoed in eigendom zijn;
  Vraagt u aan voordat u begint met verduurzamen;
  Sluit u pas na de aanvraag een contract af en begint u met de werkzaamheden;
  Is een verduurzamingsadvies verplicht.
  Kan ik DUMAVA aanvragen voor sportveldverlichting?
  Ja, sportveldverlichting staat op de maatregelenlijst. U krijgt hiervoor als losse maatregel 20% subsidie.
  Valt uw gebouw onder de Energiebesparingsplicht en verdient de sportveldverlichting zich binnen 5 jaar terug? Dan is de maatregel verplicht en krijgt u hier geen subsidie voor.
  Krijg ik subsidie als ik bestaand vastgoed uitbreid met nieuwe delen, zoals extra kleedkamers?
  Nee, DUMAVA is alleen voor bestaand maatschappelijk vastgoed. U krijgt geen subsidie voor nieuwbouw of sloop-nieuwbouw. Verduurzaamt u bestaand vastgoed én breidt u dit uit met nieuwe delen? Dan krijgt u alleen subsidie voor de verduurzaming van het bestaande deel. De kosten van de nieuwbouw neemt u niet mee in de aanvraag.
  Overige vragen
  Wat is een groep verbonden ondernemingen?
  Een groep verbonden ondernemingen is een aantal binnenlandse en/of buitenlandse ondernemingen die samen een groep of concern vormen. Dat kan op verschillende manieren:
  Een onderneming heeft meer dan 50% van de aandelen in een andere onderneming.
  Een onderneming kan de meerderheid van het bestuur of de raad van commissarissen van een andere onderneming benoemen of ontslaan.
  2 of meerdere ondernemingen hebben een gezamenlijke leiding die alle beslissingen neemt. Bijvoorbeeld bij dochterondernemingen of werkmaatschappijen.
  Een onderneming heeft als enige het recht om te beslissen over een andere onderneming. Dit is vaak vastgelegd in een overeenkomst.
  Een onderneming kan op hoofdlijnen instructies opleggen aan een andere onderneming. Dit is vaak vastgelegd in de statuten of in een overeenkomst.
  Een franchisenemer die niet los staat van de franchisegever. Dit is vaak vastgelegd in de franchiseovereenkomst. Een franchise kan ook nog op een van de bovenstaande manieren verbonden zijn met een andere onderneming.
  Ondernemingen zijn een fiscale eenheid voor de belasting. Als u deel uitmaakt van een fiscale eenheid, maakt u automatisch deel uit van een groep. Een fiscale eenheid bestaat vaak uit een moedermaatschappij en 1 of meer dochtermaatschappijen.
  Mag ik toezeggingen doen aan de uitvoerder van maatregelen voordat ik DUMAVA aanvraag?
  U vraagt subsidie aan voordat u start met de verduurzamingsactiviteiten of een contract tekent met een aannemer.
  Wanneer moeten de elektra- en gasaansluitingen gekoppeld zijn aan een slimme meter? Bij aanvraag of aan het einde van het DUMAVA-project?
  Na het uitvoeren van de verduurzamingsmaatregelen waarvoor u subsidie heeft aangevraagd, moeten de elektra- en gasaansluiting gekoppeld zijn aan een slimme meter.
  Ik wil een warmtepomp of andere maatregel installeren die door meerdere maatschappelijk vastgoedadressen gebruikt gaat worden. Hoe vraag ik daar subsidie voor aan?
  In dat geval verdeelt u de investeringskosten van de gezamenlijke installaties over de verschillende gebouwen. Bijvoorbeeld als percentage van het thermisch vermogen dat elk gebouw gebruikt. Het deel van de investeringskosten dat betrekking heeft op uw gebouw, neemt u mee in de aanvraag.
  Ik wil een gebouw uitbouwen. Kan ik voor de uitbouw ook subsidie aanvragen?
  Nee, u kunt alleen DUMAVA subsidie aanvragen voor bestaand maatschappelijk vastgoed. Voor de uitbouw krijgt u daaro
  
  […tekst ingekort]

• DUMAVA: VoorwaardenUitvoerder/loket · rvo.nl7 jul 2026
  Toon brontekst

  Direct naar de content
  Menu
  Home
  Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA)
  DUMAVA: Voorwaarden
  DUMAVA: Voorwaarden
  Open voor aanvragen
  De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 1 juni 2026
  Komt u in aanmerking voor de Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA)? Op deze pagina vindt u meer informatie over de actuele voorwaarden waar uw aanvraag aan moet voldoen.
  Wanneer mag u beginnen met verduurzamen?
  U laat eerst een verduurzamingsadvies opstellen voordat u DUMAVA aanvraagt. Lees hierover meer onder Welk verduurzamingsadvies heeft u nodig?
  U vraagt DUMAVA aan voordat u een contract aangaat met een aannemer over de maatregelen of start met de verduurzamingsactiviteiten.
  Gaat u een contract aan of begint u met verduurzamen voordat uw subsidie is toegekend? Dan loopt u het risico dat u geen subsidie krijgt.
  Financiële voorwaarden
  Voor de verduurzamingsmaatregel(en) waarvoor u DUMAVA-subsidie aanvraagt, is geen andere subsidie van de Rijksoverheid aangevraagd of verleend. Subsidies van uw gemeente of provincie mag u wel combineren met DUMAVA. U mag met alle subsidies samen maximaal 100% van de totale kosten ontvangen. Let op: als bovenlokale onderneming mag u geen subsidies combineren.
  Om in aanmerking te komen voor subsidie mag er geen sprake zijn van een onderneming in moeilijkheden.
  Ontving u eerder DUMAVA voor losse maatregelen? Dan mag u vanaf 2026 onbeperkt aanvragen: voor andere losse maatregelen óf voor één integraal verduurzamingsproject. De eerdere aanvraag moet zijn afgerond en vastgesteld voordat u een volgende aanvraag voor hetzelfde vastgoed doet. Heeft u eerder DUMAVA ontvangen voor een integraal verduurzamingsproject? Dan kan u geen DUMAVA meer ontvangen voor hetzelfde vastgoed. Ook niet voor losse maatregelen.
  Voorwaarden energieprestatieverbetering bij integraal verduurzamingsproject
  Vraagt u subsidie aan voor een integraal verduurzamingsproject? Dan gelden de aanvullende voorwaarden hieronder.
  Voor niet-monumentale panden moet het maatregelenpakket leiden tot een energieprestatieverbetering van minstens 3 energielabelstappen tot minimaal:
  energielabel B, óf
  een 'hoge energieprestatie', ook renovatiestandaard genoemd
  In de tabel op de pagina over de renovatiestandaard staat hoe hoog de energieprestatie minimaal moet zijn.
  Voor bovenlokale ondernemingen en monumenten die niet met energielabels werken moet het maatregelenpakket leiden tot:
  een energieprestatieverbetering, gemeten in een vermindering van het primaire energieverbruik met minstens 20%, óf;
  een energieprestatieverbetering, gemeten in een vermindering van het primaire energieverbruik van minstens 60%.
  Welk verduurzamingsadvies heeft u nodig?
  Om DUMAVA aan te vragen, is het verplicht dat u vooraf een verduurzamingsadvies laat opstellen door een energieadviseur. U kiest zelf welk verduurzamingsadvies, afhankelijk van het type project. In de tabel hieronder leest u welke opties er zijn.
  Losse verduurzamingsmaatregelen
  Integraal verduurzamingsproject
  Energieadvies
  Maatwerkadvies
  Portefeuilleroutekaart
  Portefeuilleroutekaart met energielabel
  Duurzaam Monumenten maatwerkadvies (voor monumenten, optioneel)
  Duurzaam Monumenten maatwerkadvies (voor monumenten)
  Waar moet het verduurzamingsadvies aan voldoen?
  In het rapport van uw energieadviseur staat welke verduurzamingsmaatregelen u kunt laten uitvoeren om uw maatschappelijk vastgoed. U voegt dit rapport toe aan uw subsidieaanvraag. Het rapport mag op dat moment maximaal 48 maanden oud zijn. Hieronder leest u welke informatie in het verduurzamingsadvies moet staan voor losse maatregelen en voor een integraal verduurzamingsproject.
  Losse maatregelen
  In het energieadvies, de portefeuilleroutekaart of het Duurzaam Monumenten maatwerkadvies voor losse maatregelen moet in ieder geval deze informatie staan:
  Technische en functionele beschrijving van uw maatschappelijk vastgoed.
  Overzicht van de verdeling van het energieverbruik (energiehuishouding) van uw maatschappelijk vastgoed van de afgelopen 3 jaar vóór de subsidieaanvraag.
  Overzicht van mogelijke verduurzamingsmaatregelen.
  Overzicht van verwachte energiebesparing en/of vermindering van de CO2-uitstoot, uitgedrukt in cijfers.
  Inschatting van investeringskosten en verwachte besparingen, uitgedrukt in euro's.
  Is uw energieverbruik meer dan 25.000 m3 aardgas (of aardgasequivalent) of 50.000 kWh elektriciteit per jaar? Dan moet in uw energierapport ook deze informatie staan:
  Overzicht van alle verduurzamingsmaatregelen met een terugverdientijd van maximaal 5 jaar.
  Duidelijk en eenvoudig plan waarin staat hoe u de maatregelen uit het verduurzamingsadvies gaat uitvoeren.
  Integraal verduurzamingsproject
  Maatwerkadvies
  Dit moet voldoen aan deze eisen:
  Het advies laat u opstellen door een gecertificeerd EP-U-maatwerkadviseur volgens de BRL9500-MWA-U. Elke erkende energieadviseur werkt volgens deze richtlijn. U vindt een erkende energieadviseur via de knop hieronder.
  Het maatwerkadvies is geregistreerd in EP-Online. Dit is een online databank waarin energielabels van gebouwen staan.
  Portefeuilleroutekaart
  Heeft uw organisatie een portefeuilleroutekaart? Dan kunt u deze ook gebruiken voor uw subsidieaanvraag. Hiervoor gelden deze eisen:
  Op de portefeuilleroutekaart staat dezelfde informatie als bij losse maatregelen. Deze vindt u hierboven onder ‘losse maatregelen’.
  De directie van de organisatie die aanvraagt maakt de portefeuilleroutekaart.
  Vraagt u subsidie aan voor vastgoed in een andere sector dan de zorg? Dan moeten in de portefeuilleroutekaart ook de verduurzamingsplannen staan van nog minimaal 19 andere gebouwen van uw organisatie.
  Hoort uw gebouw bij de zorgsector? Dan moet de portefeuilleroutekaart zijn opgesteld volgens de formats van het Expertisecentrum Verduurzaming.
  Een integraal verduurzamingsproject voor een monument kunt u aanvragen met een Duurzaam Monumenten maatwerkadvies. Dit is hetzelfde als een DuMo-advies niveau 3.
  Vind een erkende energieadviseur
  Aanvullende voorwaarden bovenlokale ondernemingen
  Als u economische activiteiten uitvoert vanuit of met het vastgoed, bent u een onderneming. Alle ondernemingen moeten vanaf 2025 bij de aanvraag een verklaring invullen waaruit blijkt of zij concurreren met ondernemingen uit andere EU-lidstaten. Dit kan volgens de EU-regels al snel zo zijn. Dit noemen wij bovenlokale ondernemingen. Hieronder downloadt u de invulbare verklaring. Deze voegt u toe als bijlage bij de aanvraag.
  Let op: sportaccommodaties die voor het overgrote deel voor amateursport worden gebruikt, hoeven deze verklaring niet in te vullen.
  Verklaring bovenlokale onderneming DUMAVA
  PDF document | 225.61 KB
  Blijkt uit de verklaring dat u een bovenlokale onderneming bent? Dan gelden voor u aanvullende voorwaarden voor het aanvragen van DUMAVA. Hieronder leest u welke dat zijn voor losse maatregelen of voor een integraal verduurzamingsproject.
  Losse maatregelen
  Als bovenlokale onderneming kunt u DUMAVA aanvragen voor losse maatregelen als u gebruikmaakt van de algemene groepsvrijstellingsverordening (AGVV) of de reguliere de-minimisverordening.
  Algemene groepsvrijstellingsverordening (AGVV)
  Als u alleen subsidie aanvraagt voor een maatregel die de energie-efficiëntie in het gebouw verbetert (de maatregelen onder codes C, E, F en L en de maatregelen D.4, D.5, D.6, D.7 en D.10 uit de maatregelenlijst), dan gelden deze aanvullende voorwaarden:
  Voert u maatregelen uit voor één type onderdeel van een gebouw? Dan moeten de maatregelen samen leiden tot een energieprestatieverbetering van het gebouw van minstens 10%. Een type onderdeel van een gebouw is bijvoorbeeld de isolatie van de bouwschil van een vleugel van een ziekenhuis. Als u maatregelen voor meerdere delen van het gebouw uitvoert, dan is dat minstens 20%.
  De energieprestatieverbetering moet u bewijzen met software die voldoet aan NTA 8800. Dit is een rekenmethode die de energieprestatie van gebouwen berekent. Dit moet u ook laten opnemen in het verduurzamingsadvies dat de energieadviseur uitvoert.
  Let op: vraagt u subsidie aan voor energieadvies of energielabels? Dan valt dit onder de de-minimisverordening.
  Hieronder ziet u voor welke losse maatregelen de aanvullende voorwaarden gelden.
  Losse maatregelen met aanvullende voorwaarden AVGG
  Excel document | 10.72 KB
  De reguliere de-minimisverordening
  Ondernemingen mogen in 3 jaar tijd maximaal € 300.000 steun ontvangen van de overheid, waaronder DUMAVA-subsidie. Dit valt onder de de-minimisverordening. Heeft uw bovenlokale onderneming in de laatste 3 jaar nog geen de-minimissteun gekregen, zoals andere subsidies van overheden? Dan kunt u DUMAVA-subsidie aanvragen voor losse maatregelen tot uw maximum.
  Integraal verduurzamingsproject
  Vraagt u DUMAVA voor een integraal verduurzamingsproject aan? Voor bovenlokale ondernemingen gelden de volgende aanvullende voorwaarden:
  Bovenlokale ondernemingen krijgen maximaal 30% DUMAVA-subsidie voor een integraal verduurzamingsproject.
  Verduurzaamt u alleen één type onderdeel van het gebouw, zoals een vleugel van een ziekenhuis? Dan krijgt u 5% minder subsidie.
  U kunt geen andere subsidies aanvragen voor dezelfde maatregelen voor hetzelfde vastgoed.
  Het maatregelenpakket moet leiden tot een energieprestatieverbetering van het vastgoed van minstens 20%.
  Twijfelt u of u een bovenlokale onderneming bent en welke optie (AGVV of de-minimis) u moet kiezen bij de aanvraag? Gebruik dan onze hulptool via onderstaande download.
  Hulptool voor ondernemingen: hoe vraagt u DUMAVA aan?
  PDF document | 534.57 KB
  Aanvullende voorwaarden amateursportverenigingen
  Amateursportverenigingen moeten aan extra voorwaarden voldoen om DUMAVA aan te vragen:
  De amateursportvereniging is aangesloten bij een sportbond die op de ledenlijst van NOC*NSF staat, of is aangesloten bij één van de deelnemende organisaties van het Platform Ondernemende Sportaanbieders (POS).
  Wordt het gebouw van de sportvereniging ook voor andere activiteiten dan amateursport gebruikt? Dan moet het gebouw in het omgevingsplan de enkelbestemming ‘sport’ hebben. Ook moet minimaal één van de gebruikers in het gebouw aangesloten zijn bij het NOC*NSF of het POS. Bij het Omgevingsloket of op ruimtelijkeplannen.nl ziet u of de locatie van de sportvereniging de enkelbestemming sport heeft. Heeft de locatie niet de enkelbestemming sport? Dan moet het gebouw voor minimaal 50% van de oppervlakte in vierkante meters en voor minimaal 50% van de tijd bedoeld zijn en gebruikt worden voor amateursport. Om dit te laten zien, vult u bij de aanvraag het formulier '50% verdeling' in. Dit formulier downloadt u hieronder. Voeg het ingevulde formulier als bijlage toe bij de aanvraag.
  Formulier 50% verdeling
  Excel document | 113.66 KB
  Let op: bij de subsidieaanvraag vragen wij van welk type maatschappelijk vastgoed u eigenaar bent. Kies hier voor 'Amateursportorganisatie'.
  U hoeft dan geen SBI-code door te geven.
  Waar moet u aan voldoen na de aanvraag?
  Uw maatschappelijk vastgoed blijft na het uitvoeren van de maatregelen bestemd als maatschappelijk vastgoed.
  U bewijst dat het gebouw na het verduurzamingsproject een slimme meter heeft.
  U rondt de verduurzamingsmaatregelen af binnen 24 maanden na subsidieverstrekking. Bij een integraal project is dit binnen 36 maanden. Haalt u dit niet? Dan kunt u hiervoor één keer uitstel aanvragen van 12 maanden.
  U laat een energielabel opstellen en registreren nadat de maatregelen zijn uitgevoerd. Vraagt u aan voor monumenten of losse maatregelen? Dan geldt deze verplichting niet.
  Wij controleren of het juist is dat u subsidie krijgt. Bewaar daarom documenten en facturen van uw aanvraag minimaal 5 jaar. Tijdens een controle kunnen we hierom vragen.
  Meer weten?
  Officiële wettekst van de regeling
  Publicatie Staatscourant 2026
  Publicatie Staatscourant 2025
  Publicatie Staatscourant - Wijzigingen derde openstelling
  Publicatie Staatscourant 2023
  Publicatie Staatscourant 2022
  Aanvraagproces
  DUMAVA: Aanvraagproces
  DUMAVA: Veelgestelde vragen
  Maatregelenlijsten 2022 tot e
  
  […tekst ingekort]

• Subsidie verduurzamen maatschappelijk vastgoedGemeenteloket · gorinchem.nl7 jul 2026
  Toon brontekst

  Ga naar de inhoud
  Direct regelen en informatie
  Afval, overlast, melding, klacht
  Belastingen en subsidies
  Geboorte, trouwen, overlijden
  Ondernemen
  Onderwijs, scholing, kinderopvang
  Parkeren, verkeer, vervoer
  Paspoort, rijbewijs, uittreksel
  Sport, recreatie, cultuur
  Vergunningen en ontheffing
  Werk en inkomen
  Wonen, verhuizen, verbouwen
  Zorg en ondersteuning
  Actueel
  Nieuws
  Projecten
  Wegwerkzaamheden
  Opvang vluchtelingen
  Bestuur & organisatie
  Over Gorinchem
  Contact
  Sluiten
  Terug naar subsidies
  Subsidie verduurzamen maatschappelijk vastgoed
  Bent u eigenaar van maatschappelijk vastgoed zoals scholen, overheidsgebouwen, zorginstellingen of rijksmonumenten? Of houdt u zich bezig met het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed? De Rijksoverheid kan u hiervoor subsidie geven. Kijk op Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) (rvo.nl) voor meer informatie en subsidie aanvragen.
  U kunt vanaf 19 mei 2025 uw aanvraag klaarzetten.
  Zie ook
  Lening en subsidie om gebouwen te verduurzamen

• Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA)Gemeenteloket · lochem.nl7 jul 2026
  Toon brontekst

  Ga naar het menu
  Ga naar het zoeken
  Ga naar de inhoud
  Home
  Subsidiewijzer
  Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA)
  Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA)
  Bent u eigenaar van maatschappelijk vastgoed? Of houdt u zich bezig met het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed zoals scholen, overheidsgebouwen, zorginstellingen, sportaccommodaties of monumenten?
  De subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) komt eigenaren van bestaand maatschappelijk vastgoed tegemoet in de kosten om te verduurzamen. Subsidie aanvragen kan vanaf 1 juni 2026 9.00 uur tot vrijdag 16 oktober 2026 17.00 uur.
  Meer informatie en subsidie aanvragen: rvo.nl/subsidies-financiering/dumava.
  Zie ook
  Subsidiewijzer
  Energiehuis Lochem
  www.energiehuislochem.nl